Thứ Tư, ngày 30 tháng 11 năm 2011

NHỮNG BỨC ẢNH VINH ĐẦU THẾ KỶ 20 (3)

                                                                                                 PHẠM XUÂN CẦN
Tạp hóa Faxuca: Trong hai bài trước tôi đã giới thiệu với quý vị một số bức ảnh về thành phố Vinh đầu thế kỷ 20. Bạn đọc đã rất bất ngờ, thích thú và đánh giá cao bộ sưu tập này. Tạp hóa Faxuca sẽ tiếp tục giới thiệu những bức ảnh khác và tập hợp chúng trong chuyên mục VINH XƯA, để các bạn tiện theo dõi và có thể tra cứu, sử dụng lúc cần. Tạp hóa Faxuca sẽ rất vui nếu các bạn sưu tầm và bổ sung thêm tư liệu cho bộ sưu tập của chúng ta thêm phong phú. Cũng xin lưu ý quý vị, hiện nay có một số bức ảnh về Vinh nhưng chúng tôi chưa xác minh chính xác là bức ảnh đó chụp ở đâu, cũng như thông tin liên quan đến bức ảnh đó. Rất mong nhận được phản hồi về những thông tin như vậy. Tất cả không ngoài tình yêu với Vinh!

                    Đây là ngôi chùa (hay đền) có tên là Xa Lam, không rõ là Xá Lâm,
                           hay Xá Lam, hay Xã Lam...Ảnh của Dieulefils, năm 1908

Thứ Ba, ngày 29 tháng 11 năm 2011

KÍNH BÁO!

         Sau gần một tháng bài báo "Giải thưởng Hồ Xuân Hương - không ổn ngay từ khung khổ pháp lý" của tôi đăng trên báo Lao Động Nghệ An, báo Lao Động và một số trang mạng khác, ngày 28/11/20011, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã có công văn giao việc. Theo đó UBND tỉnh giao cho Sở Tư pháp phối hợp với Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch và các đơn vị liên quan xem xét trả lời. (Toàn văn công văn có thể xem rõ trong bản chụp kèm theo)
          Hãy khoan bình luận về việc này. Tôi và quý vị hãy chờ đợi. 
          Hồi sau sẽ rõ!
                                                                        PHẠM XUÂN CẦN



Thứ Hai, ngày 28 tháng 11 năm 2011

HỒN QUÊ TRONG PHỐ


                                                          PHẠM XUÂN CẦN

          Cũng như nhiều đô thị khác, thành phố Vinh đang biến đổi từng ngày. Những khu đô thị mới, những dãy phố san sát nhà cao tầng với các hoạt động giao thông, giao thương và giao tiếp sầm uất. Đó là mặt tiền, là những thứ mà chúng ta vẫn thấy, qua đó cảm nhận và đo lường sự phát triển của đô thị. Thế nhưng, đô thị còn có một bộ mặt khác, một không gian và một cuộc sống khác phía sau cái mặt tiền đó. Ấy là hẻm, là ngách, là ngõ phố. Ở Vinh xin được gọi chung là ngõ phố. Cái “phía sau” nói đến ở đây được định vị theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Nghĩa đen là về không gian: ngõ phố ở phía sau mặt tiền. Nghĩa bóng nghiêng về thời gian: sau khi hết ngày hoặc hết chu kỳ làm việc, rất nhiều người lui về phía sau, về ngõ phố.

Ngõ nhỏ, phố nhỏ, nhà tôi ở đó...
        

Chủ Nhật, ngày 27 tháng 11 năm 2011

CHỈ SỐ BÓP BỤNG

                                                                                                 CÔNG NÔNG

- Kinh quá bác Nông à! Chỉ số “xi pi ai” 11 tháng năm 2011 tăng 18,62% so với cùng kỳ năm ngoái.
- Ờ…À, mà “xi pi ai” là cái gì?
- Là CPI, là chỉ số giá tiêu dùng, do các nhà kinh tế đặt ra để tính toán sự tăng giảm của giá tiêu dùng hàng năm, hàng tháng. Chỉ số này gắn liền với chỉ số lạm phát. Các bác lãnh đạo căn cứ vào chỉ số này để lãnh đạo, điều hành kinh tế vĩ mô.
- Ừ, thì đã sao?
- Ô hay, chỉ số CPI tăng hai con số là chuyện quốc gia đại sự, bác không quan tâm thì quan tâm đến cái gì?
- Không phải là tớ không quan tâm chuyện quốc gia, mà tớ quan tâm thông qua chính… cái bụng của mình. Ai chả biết “xi pi ai” chú nói là quan trọng, nhưng nghe ra nó trừu tượng đâu đâu. Họ đưa cả mọi thứ trên đời, từ vàng, đô la, tàu bay, tàu bò, bất động sản, xăng dầu, viễn thông, viễn thiếc…cho đến mớ rau, con cá vào cái gọi là “giỏ hàng”, rồi cộng trừ nhân chia, khai căn, lũy thừa…Phức tạp quá! Tớ chỉ biết tính toán nó qua bữa cơm hàng ngày, bằng sự “kiểm toán” của cái bụng. Mọi năm gạo rẻ, bà ấy cho ăn gạo ngon. Cái bụng ưng liền. Năm nay thì thôi nhé, thịt cá, rau cỏ cũng theo đó mà giảm. Tháng trước bát phở bình dân ba mươi ngàn có mươi miếng thịt bò, nay chỉ còn bảy. Thịt giảm 30%, cũng có nghĩa giá thịt tăng 30%. Cái lưỡi phản ứng ngay, cái bụng biểu tình liền. Tóm lại, giá rẻ tớ vừa no bụng, lại ngon mồm, cái đầu cũng thảnh thơi, tha hồ chém gió với chú. Còn giá cả cứ thăng thiên liên tục như mấy tháng nay thì chú thấy đấy, sôi bụng lắm…





Thứ Năm, ngày 24 tháng 11 năm 2011

TỔ QUỐC, TỔ TIÊN MUÔN NĂM!

                                                                      Fa - Xu - Ca
Thị trấn huyện miền núi cao Con Cuông (Nghệ An) có nhiều quán ăn ngon. Quán Bà Lài tuy không lớn, nhưng cũng rất đông khách. Ngoài các món ăn, có một điều thu hút tôi đến quán này là những... dòng khẩu hiệu trên tường! Chủ nhân của quán, ông Nguyễn Ngọc Lài là một nhân vật khá nổi tiếng. Ông nguyên là giám đốc lâm trường Con Cuông, nguyên Đại biểu Quốc Hội bốn khóa IV, V, VII, VIII. Đặc biệt ông là người duy nhất ở Nghệ An đến nay hai lần được tặng danh hiệu Anh hùng Lao động (năm 1985 và 2002). Dân Nghệ vẫn nói, lần đầu ông anh hùng là vì chặt cây (khai thác rừng), lần sau ông anh hùng là vì trồng cây (trồng rừng). Có lẽ đúng! Khi ông đang là giám đốc Lâm trường Con Cuông, tôi đã có dịp vào lâm trường bộ và làm việc với ông. Ấn tượng lớn nhất của tôi khi đó cũng chính là những câu khẩu hiệu do chính ông "sáng tác", thể hiện một suy nghĩ rất thực tế, nhưng cũng rất lạ so với những khẩu hiệu thông thường khác. Quán Bà Lài bây giờ cũng vậy, trên tường vẫn là những câu khẩu hiệu mang "thương hiệu Nguyễn Ngọc Lài", "nỏ" giống ai!

Thứ Tư, ngày 23 tháng 11 năm 2011

TAY CHÂN MIỆNG



                                                                            CÔNG NÔNG
- Bác Nông có quan tâm đến bệnh “tay chân miệng” không?
- Có chứ! Cũng xẩy ra đã một năm nay. Nghe nói gần đây phát triển mạnh lắm?
- Đúng thế ạ. Dịch tay chân miệng xuất hiện rải rác từ đầu năm, bắt đầu “tăng tốc” từ tháng 3, “lên đỉnh” lần 1 vào tháng 5, tháng 6, tháng 7 với diễn biến rất xấu. Sau đó dịch có dấu hiệu chững lại một thời gian ngắn (vào tháng 8) rồi lại tiếp tục bùng phát vào tháng 9, 10 và 11. Hiện nay, cả 63 tỉnh thành đều có bệnh với trên 90.000 trẻ mắc bệnh, trong đó đã có 153 trẻ tử vong.


- Trời đất! Nghiêm trọng đến thế kia ư? Tớ nghe nói bên Trung Quốc năm 2009 cũng có dịch, hơn một trăm ngàn trẻ em bị, có bốn mươi em chết, người ta đã la toáng lên. Sao mình nghiêm trọng thế mà chưa nghe ngành y nói gì cả?
- Dạ họ cũng “kiên quyết” lắm ạ. Mà, kiên quyết nhất là kiên quyết… không công bố dịch!

Thứ Ba, ngày 22 tháng 11 năm 2011

QUÊ HƯƠNG

                                                                                                PHẠM XUÂN CẦN

PXC: Ngày mai, 23/11/ 2011, tức 28/10 Tân Mão là ngày giỗ cha. Đã 9 năm cha đi             xa, 7 năm vắng mẹ… Xin đăng lại bài viết này để tưởng nhớ song thân.
          Năm ngoái, cha tôi qua đời ở tuổi 92 sau gần nửa năm ngã bệnh. Sau khi khâm liệm xong cho ông, chúng tôi mới vào báo cho mẹ tôi và đưa bà ra nhìn ông lần cuối. Khi hay tin dữ, bà chỉ nói một câu: "răng lại rứa", rồi nấc lên cũng chỉ một tiếng, rồi lặng lẽ ngồi lau nước mắt. Đám tang xong trong buổi sáng. Chiều, tôi giật mình nghe mẹ hỏi mấy người ngồi cạnh: "Ba thằng nớ đưa ông đi mô mà chưa đưa ông về?". Và hôm sau, bàng hoàng nghe mẹ nói với đứa cháu lên ba: "ông nằm trong tủ lạnh". Mấy hôm sau, đi làm về, tôi thấy mẹ đang đứng kiễng chân bên cạnh bàn thờ cha, tay đang cố vươn về tấm di ảnh trên bàn thờ."Mẹ làm gì vậy ?" "Tau đưa cho ông cái bánh". Tôi cứ hy vọng thời gian qua đi, mẹ sẽ nguôi ngoai, sẽ tỉnh táo trở lại, vì ở tuổi 90, nhưng bà vẫn hết sức minh mẫn.

Thứ Bảy, ngày 19 tháng 11 năm 2011

GẶP LẠI THẦY CŨ, TRƯỜNG XƯA


Chiều nay, ngày 19/11/2011, kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam, nhân dịp 40 năm ngày tựu trường (1971 - 1974) chúng tôi, một số học sinh khóa 1971 -1974 đã có chuyến hành hương về thăm lại Trường Cấp III Yên Thành 2 (Nghệ An), để gặp lại các thầy cô cũ. Cuộc gặp mặt lần này thật lắng đọng và ân tình. Có mười bốn thầy cô đã có mặt: thầy Trần Đình Thản, thầy Nguyễn Sơn Ngọc, thầy Hồ Ai Đang, thầy Hồng, thầy Viễn, thầy Thái Quốc Khánh, thầy Chu Thông, cô Huệ, cô Tuyết, cô Giao, cô Bính. Có hai thầy tuy không dạy khóa 1971 - 1974 nhưng cũng được ban tổ chức trân trọng mời là thầy Thái Hữu Thịnh (hóa) và thầy Phan Huy Huyền (dạy văn, nhà thơ). Cuộc gặp có sự tham gia của thầy Thành và các thầy cô trong Ban giám hiệu nhà trường hiện nay. Về phía học sinh đã có gần ba mươi bạn từ Vinh, Yên Thành, Hà Nội về dự. Các bạn Thuyên (tpHCM), Chất (Nha Trang), Hân, Dư, Đào, Quang, Bình,  Khởi, Lâm (Hà Nôi) không về dự được đã gửi quà về tặng các thầy cô. Nhiều bạn khác ở khắp mọi miền Tổ quốc cũng quan tâm và gửi lời chúc tốt đẹp đến thầy cô và bạn bè.
  Sau nghi thức tặng hoa, tặng quà cho các thầy cô giáo là những dòng tâm sự của các thầy cô và học trò cũ. Ai cũng xúc động vì cuộc gặp gỡ đã tạo một cơ hội cho thầy trò giao lưu chia sẻ kỷ niệm và tình cảm sau bốn mươi năm tựu trường. Cuộc gặp kết thúc bằng bữa cơm thân mật tại UBND huyện Yên Thành. 
Sau đây là một số hình ảnh về cuộc gặp mặt "lịch sử" này.

Thứ Sáu, ngày 18 tháng 11 năm 2011


SƯ HINH
                                                                      CÔNG NÔNG                                        

- Ngày nghỉ, đi đâu về mà có vẻ đăm chiêu thế?
- Em đi họp phụ huynh cho hai cháu, chạy sô mệt đứt hơi.
- Lại Hội phụ huynh đưa ra kế hoạch chào mừng ngày 20/11, yêu cầu phụ huynh “tự nguyện” góp tiền “đi” thầy cô chứ gì!
- Đúng là không có gì qua được mắt bác, còn tinh hơn cả công an!
- Ôi dào, taì giỏi gì đâu. Chú họp phụ huynh cho con, thì tớ cũng đi họp phụ huynh cho cháu, tớ biết.

Thứ Năm, ngày 17 tháng 11 năm 2011


KÍNH BÁO:
TÔI KHÔNG VIẾT “HOAN CHÂU THÂM CUNG KÝ”
                                                          Phạm Xuân Cần
Gần đây trên bolog “Thắng Xòe” có đăng mấy kỳ “Hoan Châu thâm cung ký”. Một số người là bạn bè, đồng nghiệp, thậm chí cả lãnh đạo tỉnh cũng hỏi tôi có phải là tác giả của mấy “thâm cung ký” đó không? Nhiều người khác tuy không hỏi, nhưng tôi cũng nhận thấy họ cho rằng những bài đó do tôi viết. Tôi không bình luận về những bài đó là hay, dở; xấu, tốt; đúng, sai, chỉ xin khẳng định một điều: Tôi không viết “Hoan Châu thâm cung ký”.
 Đồng thời khẳng định:
1.     Tôi không thích, chưa bao giờ và không bao giờ viết hoặc ủng hộ cách viết theo lối ám chỉ.
2.     Trong những nhân vật mà những bài trên đả kích, hay châm biếm có những người (như các nhân vật “Hồ Thị”, "Như Vy", "Hưng Đáo", "Đông Tùy"...), nếu cách hiểu của tôi là đúng thì đó là những người tôi rất kính trọng và có quan hệ tốt từ trước đến nay. Mặt khác, tôi nghĩ các bác đó chắc cũng không ghét bỏ gì tôi. Không có lý do gì để tôi châm chích họ!
Vậy có đôi lời kính báo để quý vị hiểu và tránh những hiểu lầm đáng tiếc.
                                                                  Trân trọng!

      

Thứ Tư, ngày 16 tháng 11 năm 2011


Ai đã thao túng giải thưởng Hồ Xuân Hương?
Phạm Việt Thắng
Giải thưởng Văn học nghệ thuật (VHNT) Hồ Xuân Hương lần thứ IV lẽ ra đã được trao từ lâu, nhưng vì đơn từ đã “bao vây” giải thưởng gần nửa năm nay. Một trong những điểm “được” dư luận thắc mắc chính là thành phần Ban giám khảo cũng đồng thời là thí sinh dự giải, có nghĩa là, vừa đá bóng, vừa thổi còi. Rồi thắc mắc vì trước đây, UBND tỉnh đã quy định: “Các thành viên của các Ban sơ khảo, Hội đồng chung khảo không vừa là những người có tác phẩm tham dự giải”, sau đó bỗng dưng… bãi bỏ?
          Giải thưởng danh giá…        
Để chuẩn bị cho giải thưởng danh giá mang tên bà chúa thơ nôm Hồ Xuân Hương, Hội VHNT đã trải qua rất nhiều phiên họp, tranh luận hết sức thẳng thắn. Cố Chủ tịch Hội - nhạc sỹ Mai Cường đã dành rất nhiều tâm huyết cho giải thưởng danh giá này. Nhiều nghệ sỹ trao đổi với tôi về thái độ của ông là hết sức cố gắng cho một mùa giải nghiêm túc, chất lượng: “Anh ấy vui lắm khi mà ý kiến của anh ấy và cũng là ý kiến của hầu hết hội viên được tỉnh ghi nhận bằng quyết định 3908/QĐ.UBND ngày 22/11/2010, trong đó quy định, các thành viên Ban giám khảo sẽ không tham dự giải.

TÔI BUỒN PHIỀN VÌ GIẢI THƯỞNG VHNT HỒ XUÂN HƯƠNG LẦN THỨ 4.

   Nhà văn: Đàm Quỳnh Ngọc
                                            Uỷ viên Thường vụ Hội VHNT Nghệ An
Chi hội trưởng Chi hội nhà văn VN tại Nghệ An

Tôi đọc kỹ bài viết “Giải thưởng Hồ Xuân Hương không ổn ngay trong khung pháp lý” của tác giả Phạm Xuân Cần in ở báo Lao Động Nghệ An số ra ngày 3 tháng 11 năm 2011. Những gì bài báo nêu ra, phân tích là hoàn toàn đúng, khoa học. Trong bài viết này tôi chỉ muốn nói thêm đôi điều về : “ Số phận” Văn bản của giải thưởng H.X.H ra đời như thế nào? Sử dụng nó ra sao?  Và câu trả lời cuối cùng của tôi về giải thưởng VHNT H.XH  mà dư luận “eo sèo” hơn năm qua.
        Không phải hơn một năm, mà gần hai năm nay tôi mất bao công sức, thời gian về Giải thưởng VHNT mang tên nữ sĩ Hồ Xuân Hương. Bắt đầu từ năm 2010, hầu hết các cuộc họp của Thường vụ, Ban chấp hành Hội Văn học Nghệ Thuật đều xoay quanh về việc cách tổ chức giải thưởng Văn học của tỉnh nhà như thế nào?

VỀ GIẢI HỒ XUÂN HƯƠNG: HỦY LÀ THƯỢNG SÁCH!
                                                    Phạm Xuân Cần

Sau khi đăng trên báo Lao động Nghệ An, báo Lao động và một số trang mạng khác, bài báo “Giải thưởng Hồ Xuân Hương, không ổn ngay từ khung khổ pháp lý” của tôi đã tạo được dư luận sôi nổi. Sau bài báo này đã có sự phân tuyến rất rõ ràng, ủng hộ hay không ủng hộ kiến nghị hủy kết quả giải để làm lại từ đầu. Hầu như về những sai sót, sơ sài, thậm chí sai về quy trình và thẩm quyền của các văn bản pháp lý của giải HXH, mọi người đều tán thành, không ai phản đối tác giả. Tuy nhiên, về kiến nghị hủy kết quả của giải để làm lại từ đầu thì nhận được những thái độ khác nhau. Ngoài những ý kiến ủng hộ tuyệt đối, cũng có rất nhiều ý kiến khác. Trong đó có người cho rằng: về luật, về lý là không sai, nhưng về tình thì e hơi cực đoan. Một số khác cho là không nên, vì đã bỏ ra bao nhiêu tiền bạc (trên dưới 300 triệu đồng) và công sức suốt một năm qua, nay hủy kết quả thì uổng phí. Cũng có ý kiến nói rằng Nghệ An đã mang tiếng xấu vụ văn bia đền thờ Quang Trung, nay hủy giải HXH “để cả nước họ cười cho à”? Ngoài ra cũng có ý kiến cho đề xuất hủy giải là vừa không có tâm, vừa không có

Thứ Hai, ngày 14 tháng 11 năm 2011

THẦY CŨ, TRƯỜNG XƯA...


PHẠM XUÂN CẦN
          Lời tác giả:  Lại sắp đến ngày 20/11, ngày Nhà giáo Việt Nam.   Năm nay, cùng với một số     bạn  bè, tôi sẽ về lại trường  cũ, trường cấp III, Yên Thành 2, để gặp gỡ, tri ân những thầy cô cũ, nhân dịp kỷ niệm 40 năm ngày tựu trường (1971 - 2011). Nhân đây xin trích giới thiệu với bạn đọc một vài mẩu hồi ức về những người thầy.

Chúng tôi tựu trường vào một ngày cuối tháng 8 năm 1971, không phải “khi mùa thu đã trút lá vàng lên vai ngà của những bức tượng trắng” như Anatôn Frăngxơ đã viết. Mà, hôm ấy cái nắng chói chang của mùa hè vẫn còn sót lại, dát vàng rực rỡ lên sườn, lên đỉnh ngọn núi Gám uy nghi. Tuổi 16, gặp ngày nắng đẹp lại là buổi tựu trường, nên những ấn tượng đầu tiên của tôi về mái trường Cấp 3 Yên Thành II thật sâu sắc, thật trong xanh và thánh thiện.

Trường tôi nằm dưới chân Rú Gám

Chủ Nhật, ngày 13 tháng 11 năm 2011

THIẾU PUTIN


CÔNG NÔNG
- Ông Putin ở bên Nga giỏi thật đấy bác Nông à.
- Lại khen cựu trung tá tình báo võ nghệ cao cường, súng bắn hai tay, xì gà hút ngược à?
- Chuyện đó nói làm gì. Em muốn nói chuyện năm ngoái ông xử lý hai cán bộ dưới quyền theo cách chẳng giống ai, mà lại vô cùng thuyết phục.
- Chuyện thế nào?
- Chuyện thế này, có hai ông Bộ trưởng năng lượng và Thống đốc vùng Mascova, tên là “ô ô”, “ốp ốp” gì đó, còn họ thì có lẽ ở bên ta.
- Họ gì mà ở bên ta?
- Họ “Hứa”!
- Họ Hứa?

Thứ Năm, ngày 10 tháng 11 năm 2011


VĨ THANH LÈN CỜ
                                                                         PHẠM XUÂN CẦN

Một nhà giáo về hưu, đồng thời là một nhà thơ hỏi tôi có viết gì về Lèn Cờ không? Tôi trả lời thầy rằng: Em không biết viết cái gì cả. Chả lẽ lại đem mất mát đau thương ra mà châm chọc, mà phê phán, mà phản biện trên cái chuyên mục quen thuộc của mình? Thầy nói, thì mình không châm chọc, nhưng mình phân tích và cảnh báo. Tôi thưa với thầy việc đó thì đã có hàng nghìn bài báo, bản tin đã làm. Vào mạng, gõ Google hai chữ “lèn cờ”, chỉ phần mấy giây đã cho trên một triệu ba trăm kết quả, mà hầu như không ngoài chuyện tang thương, chết chóc. Vậy nên, đã mấy tuần qua tôi vẫn không biết bắt đầu câu chuyện Lèn Cờ từ đâu.




Câu hỏi của thầy bỗng dưng lại như đụng chạm đến ký ức của tôi về Lèn Cờ bốn mươi năm trước. Vâng, chính tôi cũng ngạc nhiên

Thứ Tư, ngày 09 tháng 11 năm 2011

THÌ...ĂN KHOAI!



CÔNG NÔNG
- Nông dân nhà bác dạo này sướng nhỉ! Sản xuất ra cái gì, bất kể tốt xấu, đắt rẻ đều có người mua, chẳng lo ế.
- Ý chú mày lại muốn nói chuyện tư thương Trung Quốc sang gom hàng nông sản của ta chứ gì?
- Chứ sao nữa. Bác không thấy bây giờ hang cùng ngõ hẻm nào cũng có tư thương Trung Quốc. Hàng gì họ cũng mua. Nào dưa, nào sắn, cao su, tiêu, điều, cà phê, đến tôm, cá, sứa, ốc, dắt, ba ba, rùa, rắn…Eo ôi, lại còn mua cả đỉa nữa! Chả biết để làm gì? Cái lạ là họ không quan tâm nhiều đến chất lượng, có thứ mốc meo, thiu thối…tiền nào của ấy, “mải” tất, “hảo” tất! Ở gần thị trường lớn cũng sướng. Nước họ đông người như rứa, miệng ăn núi lở, cái gì mà họ chả cần, bác nhỉ? Em tính mỗi người dân Trung Quốc chỉ cần ăn mỗi ngày một củ khoai thôi, nước mình trồng khoai…bốn nghìn năm cũng chưa đủ!

Thứ Ba, ngày 08 tháng 11 năm 2011

AI...TÓC DÀI...Ơ...

                                                                                                     Phạm Xuân Cần
Thoạt đầu là tiếng rao đựoc phóng qua tăng âm, rồi chiếc xe đạp và người phụ nữ gầy guộc trên chiếc xe trờ tới. Thời buổi điện tử, những người bán dạo, mua dạo đều được trang bị tăng âm, loa đài đủ cả. “Nại một vụ giết người xảy ra ở thị xã Cửa nò. Lạn nhân nà một cô gái trẻ…” Ấy là của người bán báo. Cái băng này nghe nói được “mi” ở Hà Nội, đưa về đây cùng với các loại báo. “Bánh mỳ Sài gòn đặc ruột thơm bơ. Bánh mỳ Sài Gòn ba ngàn một ổ”. Trời ạ! Thế mà tôi cứ tưởng là “bánh mỳ Sài gòn đặc biệt thơm ngon”. Báo hại mất oan một chầu cá cược. Lại có những câu văn vần, nghe đến tức cười. “Bàn là, quạt cháy, máy bơm/ Ty vi, tủ lạnh, nồi cơm, đèo hàng/ Khăn nhung quần lĩnh rộn ràng/ Vợ không dùng nữa thành hàng bán đi! Bán đi!” Dĩ nhiên hai câu cuối là do tôi bịa.






Nhưng lần này không phải vậy. Câu rao nghe lạ lắm. “ Ai tóc dài

Thứ Hai, ngày 07 tháng 11 năm 2011

DÂN HƯ

                                                          CÔNG NÔNG
- Bác Nông đã nghe chuyện ông Bá Thanh Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng mọi năm tiếp và nói chuyện với mấy trăm ông chồng vũ phu ở Đà Nẵng chưa?
- Cũng có nghe. Không biết hiệu quả thế nào nhỉ? Không biết có vị nào sau cuộc ấy đỡ “phê phán” vợ “bằng vũ khí” không nhỉ?
- Em cũng chưa biết. Nhưng chắc cũng có kết quả ít nhiều, vì năm ngoái ông Thanh lại “thừa thắng xông lên”, tổ chức cuộc đối thoại với 284 thanh thiếu niên hư.




ĐẠI BIỂU QH NGUYỄN MINH HỒNG CÓ PHẢI LÀ TIẾN SĨ?

                                                                          Thắng Xòe


Danh thiếp kín học vị, chức danh, chức vụ

Ông Nguyễn Minh Hồng, Đại biểu QH tỉnh Nghệ An khóa 13, Nhà văn, Bác sĩ - người đã công bố học vị tiến sĩ ở rất nhiều ấn phẩm. Tôi không có đầy đủ các ấn phẩm có liên quan đến học vị tiến sĩ của ông Nguyễn Minh Hồng, mà chỉ có mấy cuốn: “Bạn hỏi Bác sĩ trả lời”, “Truyện ngắn đặc sắc 2009”, “Cánh Sen”, “Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Nguyễn Văn Thân” và danh thiếp của ông Hồng.
Một số ấn phẩm của ông Hồng
Trong cuốn sách được coi là “kinh điển” của ông Nguyễn Minh Hồng – “Bạn hỏi Bác sĩ trả lời” (Nhà xuất bản Y học) được ông dành hẳn một trang để giới thiệu về học vị, danh hiệu, chức danh, phần thưởng cao quý…Theo đó, tác giả đã giới thiệu: Tiến sĩ, Bác sĩ, Nhà văn Nguyễn Minh Hồng.

Thứ Bảy, ngày 05 tháng 11 năm 2011

NHÀ VĂN BÁ DŨNG CỦA TÔI

Lời tác giả: Sau khi bài "Nhà văn Bá Dũng và câu chuyện "đàn ông loại một"" lên trang Tạp hóa Faxuca và một số tang mạng khác, tôi đã nhận được nhiều phản hồi tích cực. Mọi người thích cách viết tếu táo mà rất thật, cho rằng rất đúng với nhà văn Bá Dũng ngoài đời. Những người biết BD đều nói rằng qua bài viết đã hiểu và quý ông hơn, cảm phục ông là người dám sống thật, không dạo đức giả. Tuy nhiên, do bài viết thuộc thể loại "chân dung méo", nên có thể chưa khắc họa hết con người và văn chương của BD. Hôm nay tôi xin giới thiệu bài viết ngay khi nhà văn Bá Dũng từ trần, để bạn đọc hiểu rõ hơn về nhà văn tài hoa này.
                                                Phạm Xuân Cần

Trận bóng đá Euro 2008 giữa đội tuyển Nga và Tây ban nha bị cắt ngang bởi một tin nhắn: “ Bác Bá Dũng mất rồi anh ạ”. Bàng hoàng, không tin nổi, tôi bốc máy gọi lại ngay cho người nhắn tin. Tin dữ được tái xác nhận. Tự nhiên tôi nghĩ ngay đến mấy gói cà phê vừa mua từ Buôn Ma thuột về làm quà cho anh chưa kịp chuyển. Và, ký ức về anh cứ trở lại trong tôi như những thước phim quay chậm. Thực ra tôi có nhiều lý do để nhớ về anh với nhiều tư cách, kể cả cái lý do và nhất là cái lý do anh chính là người tiền nhiệm của tôi ở vị trí phó bí thư thường trực thành uỷ Vinh. Thế nhưng, trước hết và sau cùng, tôi vẫn muốn chỉ là bạn đọc, người em và người bạn vong niên của anh, nhà văn Bá Dũng.

Trên dưới bốn mươi năm về trước, khi đang học cấp hai tôi đã đọc và thuộc bài thơ Đảm đang của anh. “Đâu phải bây giờ em mới đảm đang/ Nuôi mẹ, chăm con, thay chồng trăm chuyện…”. Tôi nhớ bài thơ này in trong một tuyển tập thơ Nghệ An chống Mỹ. Có lẽ anh đã lý giải được cội nguồn đức hy sinh chịu đựng, đảm đang chung thuỷ của người phụ nữ Việt Nam, coi đó như là một căn tính của người con gái Việt. Thời đó nhiều người thuộc và ngâm bài thơ này. Có lẽ nó cũng là giọng điệu thơ một thời. Hình như sau này Bá Dũng không làm thơ nữa, và tôi cũng ít khi nghe anh nói chuyện thơ. Nghiệp chính trị đã làm thui chột mất hồn thơ chăng? Tôi đã nghe đích danh nhà thơ Vương Trọng nói rằng nhà thơ và người bệnh tâm thần là hai người láng giềng thân thiết của nhau, và tỉnh thoảng họ vẫn viếng thăm nhau. Khi họ đến thăm nhau như vậy, chính là lúc ra… thơ. Vậy mà, anh thì tỉnh táo, khôn ngoan và lịch lãm như vậy? Nhưng rồi đến khi gặp truyện ký Nắng Sông Lam tôi mới thật sự mê anh. Tôi đã đọc một mạch, đúng hơn một hơi hết cả cuốn sách, rồi đọc lại. Câu chuyện một gia đình ba thế hệ ông, cha, con cùng hy sinh cho nghĩa lớn được anh kể thật xúc động và sinh động. Vượt lên trên tất cả lại là hình ảnh người mẹ, người bà, người vợ thủy chung, mà can trường như huyền thoại . Khi ấy chưa có danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thế mà sau này khi gặp danh hiệu này lúc nào tôi cũng nghĩ đến nhân vật bà mẹ trong cuốn truyện ký của anh. (Nhưng, cũng thật kỳ cục đoạn tôi nhớ nhất trong cuốn sánh này cho đến nay lại chính là cái đoạn anh tả cách nấu chè xanh). Có lần cách đây trên dưới mười năm tôi có hỏi anh về nguyên mẫu bà mẹ trong truyện, anh cho biết mẹ vẫn chưa được tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Cuốn sách lúc đó hấp dẫn tôi đến nỗi tôi đã viết hẳn một bài…phê bình về nó dài cả chục trang để… đọc. Thích thì viết, sướng thì viết, chứ ai thèm đăng bài phê bình của một cậu bé vừa học xong cấp ba. Mười mấy năm sau Bá Dũng lại “làm khổ” tôi một lần nữa vì cuốn tiểu thuyết tư liệu Chuyện trong khu vườn cấm. Hiện thực khốc liệt và bi hùng của một sự kiện lịch sử được anh tái hiện thật tài tình và hấp dẫn, thấm đẫm nhân văn. Tôi và những đồng nghiệp nghiên cứu về tôn giáo khi đó đã coi cuốn sách của anh như một cuốn sách gối đầu giường, không thể thiếu trong học tập và giảng dạy. Năm 1990 về quê công tác tôi được bác Lê Văn Khiêu, giám đốc Công an tỉnh đưa cho xem một tập kịch bản chuyển thể cuốn Chuyện trong khu vườn cấm của một nhà biên kịch nôi tiếng. Lúc này Điện ảnh Công an Nhân dân dự định dựng thành phim. Thế nhưng những lý do thế sự đã ngăn trở dự án này. Tôi tin anh Dũng rất buồn, sau này đôi lần anh nhắc lại với tôi về ý định làm phim từ cuốn tiểu thuyết này. Cuốn phim không được dựng có lẽ là một trong những điều bất đắc ý nhất trong cuộc đời anh. Tuy nhiên, tôi vẫn cho rằng anh là một trong ba nhà văn Việt Nam viết hay nhất về đề tài tôn giáo: Chu Văn, Nguyễn Khải và Bá Dũng. Chỉ có điều hai nhà văn kia viết tiểu thuyết hư cấu, còn anh viết tiểu thuyết tư liệu. Tôi biết anh đã giành cho cuốn sách này, đề tài này biết bao là tâm huyết và tâm sự. Có lần anh đã kể cho tôi nghe về mối tình của anh, khi đó là một cán bộ tuyên giáo với một nữ tu. Sức mạnh tình yêu đã đủ dể kéo cô nữ tu thoát tục, ra với cuộc đời, nhưng chưa đủ để vượt qua những thiên kiến một thời để đưa họ đến với nhau. Sau này tôi bắt gặp lại bóng dáng “người em xóm đạo” này trong một vài nhân vật của anh. Sau con người tài  hoa và hào hoa Bá Dũng hẳn cũng còn nhiều u ẩn. Mối tình này, tâm sự này cũng là một góc khuất chăng? Những năm giữ cương vị lãnh đạo thành phố anh viết và in không nhiều, nhưng có lẽ là giai đoạn tích luỹ tư liệu và vốn sống rất quan trọng. Để rồi, chỉ mấy năm về hưu một loạt tác phẩm truyện ngắn, ký, tiểu thuyết, kịch bản phim, kịch bản sân khấu ào ạt ra đời. Trong đó ngồn ngộn tư liệu và hầm hập sức nóng của cuộc sống đương đại. Khi cuốn Muôn nẻo đường đời ra có người cho rằng về hưu anh viết hay hơn và…thẳng hơn. Tôi thì không nghĩ vậy, vì có thể nhân vô thập toàn, anh cũng còn những điều người đời không thích, nhưng trước sau như một anh không phải là người thích xu nịnh và xu thời. Anh cũng không phải kẻ hay “sợ khái và cứt khái”, như dân Nghệ mình vẫn nói.
Mỗi khi có sách anh vẫn thường tặng tôi, cũng như gọi điện dặn xem khi truyền hình phát sóng vở kịch của anh. Và, tôi thì cũng không ngại nhận xét thẳng thừng những sáng tác của anh, vì là người ngoại đạo văn chương tôi không sợ anh chê là “chuyên môn kém”. Anh cũng không bao giờ giận tôi vì những nhận xét không thuận tai ấy. Cũng như anh không bao giờ giận, thậm chí còn thích thú khi tôi là người sáng tác ra không biết bao nhiêu thơ tiếu lâm và giai thoại về cái “phong độ hào hoa” của anh. Mấy năm liền cho đến khi mất, mỗi buổi chiều anh lại quần soóc trắng, áo phông thả bộ đến cơ quan cũ chơi bóng chuyền. Anh chơi một thứ bóng chuyền mà chúng tôi vẫn gọi là “bóng chuyền dưỡng sinh”, nhưng có lẽ anh vui với bọn tôi là chính. Trên sân, không có một khoảng cách nào về tuổi tác hay chức vụ. Anh cũng hồn nhiên như lớp trẻ, cũng thề thốt, cũng ăn gian, cãi nhau chí choé. Xong thì vài cốc bia hơi, lại lững thững đi về. Ai cũng nghĩ anh thật thảnh thơi và thong dong, chỉ khi đọc những gì anh viết ra mới biết rằng hình như không phải thế.
Anh là một người nặng lòng với Vinh, kể cả với tư cách là một người viết. Sống lâu ở Vinh, lại có thói quen tìm tòi, tích luỹ anh giống như một cuốn từ điển sống về thành phố. Một bộ phim truyền hình đã chú thích dưới hình anh là “nhà Vinh học”. Mỗi khi bí cái gì tôi vẫn thường “tra” anh đầu tiên. Và, không bao giờ anh khiến tôi thất vọng. Khi thành phố xây dựng Nhà truyền thống anh đã trao tặng hàng chục cuốn sách viết về Vinh, cùng với nhiều tài liệu và hiện vật quý. Cách đây vài tuần tôi và anh gặp nhau tại sân bóng chuyền Thành uỷ. Nhân đó tôi cũng mở laptop khoe và hỏi anh về một số bức ảnh về Vinh hồi đầu thế kỷ hai mươi mà tôi vừa “lục” được trên mạng. Trước những hình ảnh của thành phố quê hương bảy, tám mươi năm trước, anh rất thích thú. ‘Rồi tôi đưa USB sang, ông cho tôi cop lại nhé”, anh nói. Anh cũng trao đổi với tôi về dự thảo cuốn sách “Văn hoá đô thị với thực tiễn Thành phố Vinh” của tôi, mà thành phố đang mời anh tham gia hội thảo. “Tôi đang viết bài hội thảo về cuốn sách Văn hoá đô thị của ông. Mang tiếng là nhà Vinh học mà không góp ý tử tế người ta cười cho”. “Dạ, bác cứ góp ý cho em thật thẳng thắn và thật kỹ, em sẽ hậu tạ”. Khi nói hai chữ “hậu tạ” là tôi đã nghĩ ngay đến cà phê, hôm sau tôi đi Buôn ma thuột mà. Trước đây cũng vậy có ai biếu cà phê tôi cũng để giành cho anh. Anh thích cà phê và pha cà phê, pha coktai rất có nghề.
Vậy mà hôm nay tôi đang kỳ cạch ghép tên một số tác phẩm của anh mà tôi thích thành câu đối viếng anh:
Đã bừng lên rồi Nắng Sông Lam, sao người hãy còn Nỗi đau muôn thuở?
Vừa thám hiểm xong Khu vườn cấm, chắc bác vội đi Muôn nẻo đường đời
 Tôi đặt gói cà phê lên bàn thờ anh. Trên bàn thờ, trong di ảnh vẫn là anh, tài hoa và hào hoa: Bá Dũng.

                                                                                   

Thứ Sáu, ngày 04 tháng 11 năm 2011

CHÙM BÚT TRE VỀ “SÁNG KIẾN LUẬT NHÀ THƠ”


Faxca: Sau khi đăng bài “Loa! Loa! Loa!...”, Tạp hóa đã nhận được nhiều phản hồi qua nhiều đường khác nhau, trong đó có nhiều bạn tranh thủ lúc Luật nhà thơ chưa có đã cho ra đời nhiều “thi phẩm” mang phong cách Bút tre bất hủ. Cuối tuần, xin mời quý vị thưởng thức và tham gia sáng tác thêm!

Xa gần bá cáo “cử chi”
Sắp thêm cái luật…  bác si (bác sĩ) đang mần
Trước khi đọc uống an thần
Điều một quy định: nhà văn phải giàu…


  %
% %



















Vậy rằng tui vốn nhà nông
Cho tui cái luật cua đồng được chăng
Nên bàn “luật cấm nhí nhăng”!
  %
% %
Cứ theo đại biểu Minh Hồng
Khéo sắp có luật a còng (@) cũng nên.

  %
% %




Nghe tin bàn luật nhà thơ
Bút Tre sướng quá đội mồ chui lên
“Kính thưa bác sỹ - nghị viên
Khi mô có luật thì điên (điện) tui về
Tui về chặt một bụi tre
Tặng các nghị sĩ đem về…mần thơ!”

  %
% %

Hoan hô nghị sĩ Nguyễn Minh
Hồng là bác sỹ, đệ trình Luật thơ





















Nghị trường vui sướng ngẩn ngơ
Ra về “nhặt lá, đá bơ” tưng bừng!

Thứ Năm, ngày 03 tháng 11 năm 2011

LOA! LOA! LOA! ÔNG NGUYỄN MINH HỒNG, ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI TỈNH NGHỆ AN ĐỀ XUẤT LUẬT NHÀ VĂN!

       Faxuca: Trên trang Nguyễn Xuân Diện đưa thông tin đầy đủ về việc ông Nguyễn Minh Hồng đề xuất ra Quốc Hội xây dựng Luật nhà văn. Thật vinh dự cho dân Nghệ An mình, đã sáng suốt bầu ra một đại biểu Quốc Hội, biết lo xa cho nền văn học nước nhà!

Sau đây là bài trên trang Thanh niên.
Dư luận đang xôn xao về ý kiến đưa ra trong kỳ họp Quốc hội cho rằng cần xây dựng “luật Nhà văn”. PV Thanh Niên đã trao đổi với một số nhà văn về vấn đề này.
Nhà văn không khoái luật Nhà văn
Không cần thiết có một thứ luật riêng đối với các nhà văn
Theo tôi, các nhà văn sống như một công dân bình thường trong xã hội, do vậy họ cũng chịu sự điều chỉnh của mọi luật khác đối với công dân, ví dụ như nếu nhà văn sáng tác, in sách thì đã có luật Xuất bản, và các tác phẩm của họ đã được sự bảo vệ của luật Bản quyền... nên không cần thiết có một thứ luật riêng đối với các nhà văn. Sáng tác văn học mang tính đặc thù riêng của sáng tạo khi nhà văn được quyền tự do hư cấu và nhìn nhận cuộc sống theo lăng kính riêng của họ. Họ không giống các nhà báo phải chịu sự điều chỉnh của luật Báo chí khi khai thác các tư liệu thật, các thông tin tài liệu của Nhà nước, của các tổ chức hay cá nhân. Điều mà các nhà văn cần hiện nay là chính sách đãi ngộ của Nhà nước đối với các văn nghệ sĩ với các điều kiện, các chế độ ưu đãi cho các nhà văn nói riêng và văn nghệ sĩ nói chung để hỗ trợ, giúp đỡ cho các sáng tác của họ, để tôn vinh họ, chứ họ không cần luật Nhà văn.

NHỮNG BỨC ẢNH VINH ĐẦU THẾ KỶ 20 (2)



                                           Những chiếc thuyền trên sông Bến Thủy
                 
Bức ảnh này có lẽ chụp từ phía bờ nam (Hà Tĩnh) sang. Khung cảnh này có thể là khu vực bên trái (phía đông) cầu Bến Thủy hiện nay. Không rõ niên đại, có thể cùng niên đại với những bức chụp năm 1907 -1910.

Thứ Tư, ngày 02 tháng 11 năm 2011

LUẬT NHÀ THƠ

                                                                            CÔNG NÔNG
     - Bác Nông có biết Quốc Hội đưa Luật Nhà thơ vào dự kiến chương trình xây dựng pháp luật của Quốc Hộ khóa 13 này không?
-  Chú mày có điên không đấy! Hết việc rồi hay sao mà lại lôi mấy tay nhà thơ ra mà mần luật?
-  Sao bác lại mắng em! Báo chí đưa tin đây này. Này nhé: “Đại biểu không thể hiểu nổi tại sao lại đưa Luật Nhà thơ và dự kiến chương trình…”
Thế là đại biểu sáng suốt! Người ta nói nước mình đã có cả một rừng luật rồi, mà nhiều kẻ vẫn xài luật rừng. Biển đảo như thế mà Luật biển không lo; luật biểu tình không có, nên dân toàn phải “tụ tập đông người”, rồi “đi bộ Bờ Hồ sáng chủ nhật”; làm gì cũng nói là theo ý dân, nhưng dân lại phản đối rầm rầm, thế mà không có luật trưng cầu dân ý; vốn nhà nước đầu tư vào lỗ hà, ra lỗ hổng, thì không lo xây dựng Luật quản lý vốn kinh doanh nhà nước, đó là chưa kể ty tỷ thứ khác cần điều chỉnh nữa mà có luật đâu! Rỗi hơi!
GIẢI THƯỞNG HỒ XUÂN HƯƠNG -
KHÔNG ỔN NGAY TỪ KHUNG KHỔ PHÁP LÝ
                                                                      Phạm Xuân Cần

Lời tác giả: Trước khi quyết định đưa bài này đăng báo, tôi đã gửi bản thảo đến hai vị lãnh đạo có thẩm quyền và trách nhiệm cao nhất về Giải thưởng VHNT Hồ Xuân Hương như một kiến nghị, với hy vọng bài báo này không cần “lộ sáng”, mà sự việc vẫn được xử lý theo chiều tích cực. Thế nhưng, phản hồi từ hai vị là rất khác nhau. Chiều hôm qua, ngày 1/11/2011 Ban Chỉ đạo Giải đã họp và quyết định vẫn tiếp tục giải thưởng tai tiếng này. Vì vậy, bài báo này mới có cơ hội đến với quý vị. Một cơ hội bất đắc dĩ!
Đã có trên dưới chục bài báo viết về Giải thưởng VHNT Hồ Xuân Hương năm nay. Tuy nhiên, xem lại các văn bản mang tính chất là khung khổ pháp lý mới thấy: Giải thưởng HXH năm nay không ổn ngay từ thể lệ, quy chế và các quy định khác. Với một khung khổ pháp lý như thế không phát sinh rắc rối mới là chuyện lạ.

1.     Sai thẩm quyền và ngược quy trình
Theo các quy định hiện hành, khung khổ pháp lý cho các giải thưởng của UBND tỉnh Nghệ An đều phải được xây dựng theo quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và phải thông qua các cuộc họp ủy ban nhân dân tỉnh. Đặc biệt, về mức thưởng phải thông qua Hội đồng Nhân dân tỉnh để ra nghị quyết, sau đó UBND tỉnh mới ra quyết định. Ngay ở Nghệ An, việc xét các giải thưởng về khoa học công nghệ, báo chí, môi trường…đều thực hiện theo quy trình thuận đó. Nhưng riêng với Giải thưởng HXH năm 2011, quy trình đã bị/được đảo ngược. Ngày 22/11/2010, UBND tỉnh Nghệ An ra quyết định số 3908/QĐ.UB.VX “Về việc thành lập Ban chỉ đạo, Hội đồng sơ khảo, Hội đồng chung khảo Giải thưởng VHNT Hồ Xuân Hương lần thứ IV, giai đoạn 2006 – 2010”. Rõ ràng đây là một văn bản quyết định mang tính cá biệt. Hơn một tháng sau, ngày 6/1/2011 UBND tỉnh ra quyết định số 59/QĐ.UBND.VX “về việc phê duyệt Thể lệ giải thưởng VHNT Hồ Xuân Hương”, giai đoạn 2005 – 2010”.

Thứ Ba, ngày 01 tháng 11 năm 2011

NHỮNG BỨC ẢNH VINH ĐẦU THẾ KỶ 20

                                                          Phạm Xuân Cần

Vinh là một đô thị có lịch sử lâu đời, nhưng vì chiến tranh, thiên tai và cả “nhân tai”, thành phố hầu như không còn mấy di tích cũ. Nếu như trước đây Vinh từng có một hệ thống các công trình văn hoá, kiến trúc khá dày đặc, thì đến nay hầu hết chúng đều không còn, mà chủ yếu là bị phá hoại cách nay trên dưới 50, 60, 70 năm. Chúng ta chỉ có thể hình dung thành phố xưa bằng ký ức của người già, hoặc qua những bức ảnh may mắn còn sót lại.

                                            Bến Thủy năm 1910