HỌC LÀM THUÊ

                                                                     Phạm Xuân Cần

Theo thông lệ, sau tết nguyên đán các doanh nghiệp phía nam lại rơi vào tình trạng thiếu lao động, do rất nhiều công nhân về quê đã không quay trở lại, hoặc tìm được bến đỗ mới. Vì vậy, mùa xuân cũng là mùa tuyển dụng.

Thế nhưng có một thực tế chua xót đã xẩy ra từ nhiều năm, năm nay lại tái diễn, đó là mặc dù thiếu lao động nhưng nhiều doanh nghiệp từ chối thẳng thừng, hoặc ngấm ngầm tẩy chay lao động Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa. Theo phóng sự điều tra đăng trên tờ Đất Việt và một số trang mạng khác, dù thiếu lao động nhưng nhiều doanh nghiệp tại các khu công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai vẫn kiên quyết không nhận người ở các tỉnh miền trung như Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Tĩnh. Sau tết các khu chế xuất Linh Trung 1 và Linh Trung 2 (Quận Thủ Đức, thành phố HCM) xuất hiện nhan nhản bảng tuyển dụng lao động. Nhiều doanh nghiệp thông báo tuyển hàng ngàn công nhân, nhưng lại thẳng thừng từ chối những người có hộ khẩu miền trung. Chỉ cần liếc qua hồ sơ xin việc thấy ghi hộ khẩu Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, thậm chí mới nghe thổ âm đặc trưng của vùng này người xin việc đã bị thẳng thừng hoặc khéo léo từ chối.

Các nhà tuyển dụng bằng thực tế và kinh nghiệm cho rằng sở dĩ họ “né” lao động Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Tĩnh là do một số công nhân quê cở các tỉnh này thường quậy phá, trộm cắp và lôi kéo nhau nghỉ việc. Có người ở Công ty Freetrend cho biết công ty hiện đã ngưng tuyển lao động các tỉnh này dù vẫn đang rất cần người. “Nhiều công nhân đồng hương kéo bè, lập hội móc nối với bảo vệ để ăn cắp hàng, thỉnh thoảng còn quậy phá và đe dọa lãnh đạo. Trước tết hàng trăm công nhân người Nghệ An đánh trọng thương bảo vệ rồi đập phá nhà ăn của công ty. Chuyện quậy phá xẩy ra như cơm bữa, nhưng lãnh đạo công ty không làm gì được vì sợ trả thù”. Ở một công ty sợi tại khu công nghiệp Biên Hòa vừa có một đợt ngừng việc tập thể. Công nhân không chỉ ngừng việc mà còn mang rượu, trải chiếu ngồi uống ngay trước cổng công ty, mặt đỏ lừ sẵn sàng gây hấn. “Những lần ngừng việc tập thể có sự tham gia của công nhân Nghệ An, Hà Tĩnh chủ lao động nước ngoài không dám xuất hiện vì bị dọa xử”. “Không chỉ doanh nghiệp mà người lao động các nơi khác chỉ cần nghe nói đến công nhân Nghệ An cũng phải né”. “Công nhân Nghệ An rất đông và hay làm việc cùng nhau. Mỗi khi đụng chuyện là hàng chục người đồng hương cùng sấn vào hăm dọa. Trước tết một công nhân tỉnh khác đánh một công nhân Nghệ An, lập tức người này bị đánh hội đồng gần chết. Chưa hết, dù nạn nhân đã bị trọng thương, một số phần tử hung hãn vẫn kéo nhau đến bệnh viện để truy sát, gây náo loạn cả một vùng”. “Nạn kéo bè kéo cánh ngày càng lan rộng. Doanh nghiệp khắp nơi đều ngán, nên càng tẩy chay”…

Đó là những nhận xét chua xót về lao động Nghệ An!

Có thể những hiện tượng đó chỉ là “một bộ phận không nhỏ”.

Có thể một số doanh nghiệp đã vơ đũa cả nắm.

Có thể đó là một sự bất công, một sự đố kị văn hóa vùng miền đáng bị phê phán.

Có thể còn nhiều “có thể” khác.

Nhưng, không thể phủ nhận được một sự thật: không phải bao giờ, không phải ở đâu hai chữ Nghệ An cũng được “wellcome”!

Hình như khi bước chân lên đường kiếm sống, ngoài cơ bắp những lao động Nghệ An cũng đã được học nhiều điều: kiến thức phổ thông, kỹ năng lao động và khát vọng thoát nghèo…Tuy nhiên, có một thứ rất cần cho chức phận mới trong cuộc mưu sinh, mà họ chưa bao giờ được học.

Ấy là: Học làm thuê!

��ng v�� � t